vzvratiti

1. komu što vratiti, uzvratiti; give back, return; — ἀποδιδόναι, διδόναι, ἀποστρέφειν, καταντᾶν; reddere, referre, dare, retorquere, resignare: zaem’ dlьžniku vzvratit’ MVat₄ 33c ἀνεχυρασμὸν ὀφείλοντος ἀποδώσει pignus debitori suo reddiderit Ez 18,7 ⟧ v’ratitь Nov 35b vzdastь Roč 27c; sim. Vat₄ 47a; raskaêv se vъzvrati $\cdot\overline{\text{l}}\cdot$ ($=30$) sr’brnik’ arhierêom’ i starêšinam’ MVat₄ 75c v’zrati Nov 76c ἀπέστρεψεν retulit Mt 27,3 ⟧ povrati CPar 242v; talanti v(ê)r(o)vati imut se vzvraĉeni biti im’ BrVat₆ 196b Bar 449a talenta … reddere procuraverunt ⟧ vraĉeni biti N₂ 498c; rekut mi vse množstvo anel moih da vzratet se knigi agancu CGrš 14v δοθήτω τὸ βιβλίον τοῦτο τῷ ἀρνίῳ; k b(i)sk(u)pu privedenь o(tb)cu svoê vzvraĉь nagь prebivae zbiš’ca s(e)be v mirê zn(a)m(e)nue BrN₂ 490c ductus ad loci praesulem sua patri resignat ⟧ vz’raĉajuĉь Vat₁₉ 359b vraĉajuĉь Vat₆ 183b Bar 433d; sebê samomu vzvratil bi c(êsa)rstvie BrVO 428b vzvrati Vat₅ 229b N₂ 247c κατήντησεν retorsit 2Mach 4,24; čto ljubo novo primuĉe vetho vzvratite RegBen 36b quodcumque est vetere reddant; bolnomu zdravie iznutar i izvan milostivo vzrati CTk 100v BrBar 503c vzvrati RitAc 12r Segn 26v sanitatem misericorditer redde; o(tь)če kuju mazdu vzratimo emu BrVat₅ 206c πόσον αὐτῷ δώσω τὸν μυσθόν quam mercedem dabimus ei Tob 12,2 ⟧ vzdaemь N₂ 224d; vъzvraĉu emu četvericeju MVat₄ 257c ἀποδίδωμι τετραπλοῦν reddo quadruplum L 19,8; vzvratitь ei dobroe i ne zloe MRoč 166b reddet ei bonum Pr 31,12 ⟧ vzvraĉaet’ Vat₄ 197d;

kogo (što) vratiti, poslati natrag; return, send back; — ἀποδιδόναι, ἀναπέμπειν, ἀποστρέφειν; reddere, remittere, reducere, convertere, revocare: vъzvratite i gospodemь svoimь BrVO 382c vzvratite N₂ 220d reddite eum dominis suis Tob 2,21 ⟧ vratête Vb₁ 243d vratite Vat₅ 203a; hote … vъzvratiti i kь o(tь)cu svoemu BrVO 177b vzvratiti Vat₄ 41d ἀποδῷ αὐτὸν τῷ πατρὶ αὐτοῦ reddere patri suo Gn 37,22; vъzvrati i k pilatu MVat₄ 85c ἀνέπεμψεν αὐτὸν τῷ Πιλάτῳ remisit ad Pilatum L 23,11 ⟧ opet posla CPar 258r; vzvraĉena bê b(la)ž(e)na lucina v tamnicu BrN₂ 485d Vat₆ 173b Pm 265b Vb₄ 54a reducta est … in carcerem ⟧ vraĉena bê Lab 130a povraĉena bê Vat₁₉ 351d; vzraĉenь bê k profek’tu BrVat₁₉ 344a reductus ad perfectum ⟧ povraĉenь bê N₂ 478c Vat₆ 165b Pm 259a vraĉenь bê Bar 412a; k s(ve)têi materê cr(ь)kvê katolič’skoi ap(usto)lskoi v’zvratiti e spodobit’ MVat₄ 93cd ad sanctam matrem ecclesiam catholicam atque apostolicam revocare dignetur; vъzvrati nož’ tvoi v mêsto ego MVat₄ 74d vzrati Roč 64a ἀπόστρεψον τὴν μάχαιράν σου εἰς τὸν τόπον αὐτῆς converte gladium tuum in locum suum Mt 26,52 ⟧ vrati CPar 241r;

refl.: vratiti se; return, come back; — ἐπανέρχεσθαι, ἐπανιέναι, ἐπανάγεσθαι, ἐπιστρέφειν, ἀναστρέφειν, ἀποστρέφειν, ὑποστρέφειν, ἀπέρχεσθαι, ἀνακάμπτειν; reverti, redire, remeare, converti, repatriare, venire: vzvrativ’šim’ se ap(usto)lomь êsno vzvêsti BrN₂ 124b vzvrativši se Vb₁ 166d Pm 116a apostolis … revertentibus ⟧ vrativše se Vat₅ 119c; strêlu v’zvrativ’šu se azь stvorihь BrLab 137c vzvratšu se Vat₆ 178b v’zvraĉ’šu se Pm 269v vъzvraĉьšu se Vb₄ 61c; žena moê … sa mnoju vzvratila se bi CŽg 111v repatriare valeret; az’ egda vъzvraĉu se vzdam’ tebê MVat₄ 143d ἐν τῷ ἐπανέρχεσθαί μου cum rediero L 10,35; ne rъci ošьd’ vъzvraĉu se VO 353b ἐπανελθὼν ἐπάνηκε Pr 3,28; poždête tu bez’ml’vstvujuĉe dondeže vzvrativê se k vam’ MVat₄ 32b vzvrative se Roč 26b Lab 31d ἕως ἀναστρέψωμεν πρὸς ὑμᾶς donec revertamur ad vos Ex 24,14 ⟧ v’ratim’ se Nov 34a; vъzvrati se s glasom’ veliem’ sl(a)ve b(og)a MVat₄ 144c ὑπέστρεψεν regressus est L 17,15; edinь každo s radostiju vzvratil’ se bi BrN₂ 497b cum gaudio remearet; slugъi … vъzvraĉьše že se povêdaše FgGrš 1v v’zvratiše se BrVO 262c ἀναστρέψαντες … ἀπήγγειλαν reversi nuntiaverunt A 5,22; vzratet se grešnici vъ adь PsLob 4v vzvratet’ se Par 10r Fr 8b ἀποστραφήτωσαν convertantur Ps 9,18 ⟧ povratit se CPar 13v; izvoletь zvratiti se v’ ejuptь BrVO 196a; vzvratista se uč(e)nika vъspet’ diveĉa se v sebê MVat₄ 117a ἀπῆλθον … πρὸς ἑαυτούς abierunt … ad semetipsos J 20,10; vzvrati se v ljudi svoe BrVO 463a ἀπέστρεψεν εἰς τὸν λαὸν αὐτῆς Ru 1,14 reversa est … ad populum suum Ru 1,15; nagъ … vzraĉu se v nju BrVO 377b vzvraĉu se Vb₁ 240a Bar 276a ἀπελεύσομαι ἐκεῖ revertar illuc Job 1,21 ⟧ vraĉu se Vat₅ 186d otidu Pm 167d N₂ 204d; vzvraĉeniemь vzvraĉu se ot poslêdovaniê tvoego BrVO 463c ἀποστρέψαι ὄπισθέν σου Ru 1,16; vzvraĉ’šiê se s noeminoju sela moavova BrVO 464a ἡ ἀποστραφεῖσα … Μοαβ Ru 2,6; paki vzrati se prêmo k nemu i v’zveselit’ i BrVO 375a vъzvratit se Vb₁ 238a πάλιν ἐπανήξει κατ’ εὐθεῖαν πρὸς αὐτόν Sir 4,18 et iter adducat directum ad illum Sir 4,20; v’zvratimo se k’ cinobitomь RegBen 6a ad … disponendum … veniamus; mirъ vaš’ k vam’ v’zvratit se MVat₄ 233d ἐφ’ ὑμᾶς ἀνακάμψει ad vos revertetur L 10,6; budite … i vi podob’ni č(lovê)komъ čajuĉim g(ospod)a kogda vzvratit se ot braka BrN₂ 498d Pm 276a Lab 148c vzratit se Vb₄ 75a Vat₁₉ 366b πότε ἀναλύσῃ ἐκ τῶν γάμων quando revertatur a nuptiis L 12,36.

2. obratiti, okrenuti, promijeniti; convert, turn back, change; — ἐπιστρέφειν, ἀποστρέφειν; convertere, avertere, retorquere: egda vzvratitь g(ospod)b plênь ljudi svoihь vzraduet se êkovь PsLob 7r vzvr(a)tit’ Fr 12a vъzvratit’ MVat₄ 46c ἐν τῷ ἐπιστρέψαι cum adverterit Ps 13,7 ⟧ otvratil’ CPar 16v; sim. vъzvraĉu MVat₄ 148b ἐπιστρέψω convertam Am 9,14; i vzvraĉu vsa veselia ee BrVO 446a N₂ 254b ἀποστρέψω (cessare faciam) Os 2,13; êk(o)že s(ve)tihь ev(a)nj(e)listь i vsêhь svršenihь dêla k naslêdovaniju bezakoniê nêsutb vzvraĉeni BrVat₆ 40d Ac 44b nêsut’ vzvraĉeni Vb₄ 110b nês-tb vzvraĉeni N₂ 329d non sunt retorta; vzvrati g(ospod)b ponošenje iêkovle BrVO 456d ἀπέστρεψεν κύριος τὴν ὕβριν Na 2,3 reddidit Dominus superbiam Na 2,2 ⟧ razvrati N₂ 258a;

vratiti natrag, uspostaviti; give back, restore; — ἐπιστάναι; restituere: vzvraĉu sud’e tvoe êk(o) bili sutь BrVat₅ 4b N₂ 4d Bar 78b ἐπιστήσω τοὺς κριτάς σου restituam iudices tuos Is 1,26 ⟧ nastavllju VO 10a; oni ki odhodet’ na put’ da i malo bolše primite ot switara i prišad’še opet vzvratite e RegBen 36b revertentes restituant; od’ zaêtiê vzvratiti … oĉetь CŽg 111r restituere … vult; zakoni iže potreni biše vzvratili se bi BrVO 424b N₂ 246a Vat₅ 227b leges … restituerentur 2Mach 2,23;

refl.: obratiti se, okrenuti se; become a convert, turn (back); — στρέφεσθαι, ἀποστρέφεσθαι, ἀνακαλεῖσθαι; converti, averteri, revocari: iêrdanь vzrati se vaspêtь PsLob 75r BrVat₅ 76b vъzvrati se Vb₁ 103d v’zvrati se PsPar 68r ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω conversus est retrorsum Ps 113,3 ⟧ vrati se CPar 101v; sim. BrVO 71d; da vzvratet se vaspet i postidet se misleĉei mnê zalaê MVat₄ 143b BrVO 230b vzratet se Vat₅ 108b ἀποστραφήτωσαν εἰς τὰ ὀπίσω avertantur retrorsum Ps 34,4; da otvr’gut se idol’ svojih’ i vzvratet se k tomu istin’nomu b(og)u MVat₄ 94a convertantur ad Deum vivum; da postidet’ se i v’z’vratet’ se vaspet’ v’si nen(a)v(i)deĉei siona CKlim 2v PsFr 106c vzratet se Lob 84r ἀποστραφήτωσαν εἰς τὰ ὀπίσω convertantur retrorsum Ps 128,5 ⟧ vratet se CPar 114r; êko ot raê radosti po naslaždeni otstupihom’ nь k semu pokaêniem’ vzvratim se BrVO 75c per lamenta revocamur; juže bo vzvratiti se žid(o)ve ne mogut’ PsFr 46b ἀνακληθῆναι CommPs 48,12; vspoju imeni tvoemu višni vnêgda vzvratiti se vragu momu vaspetь PsLob 4r vzvratiti se MVat₄ 44d v’zvrati se PsPar 10r Fr 7b ἐν τῷ ἀποστραφῆναι τὸν ἐχθρόν μου εἰς τὰ ὀπίσω in convertendo inimicum meum retrorsum Ps 9,4 ⟧ vraĉajuĉu se CPar 13r; sim. da vzvratet se vaspet’ MVat₄ 35a ἀποστραφείησαν εἰς τὰ ὀπίσω avertantur retrorsum Ps 6,11.

3. odvratiti, otkloniti; divert, obviate; — ἀποστρέφειν; avertere, convertere: vzvrati êrost tvoju ot nas’ RitAc 66c BrVb₁ 1d CKlim 2v vъzvrati BrVO 14d vzrati PsLob 57r ἀπόστρεψον τὸν θυμόν σου ἀφ’ ἡμῶν averte iram tuam a nobis Ps 84,5 ⟧ otvrati CPar 75r; vzraĉb gnêvь tvoi utešil me esi PsLob 92r v’zvraĉ’ Par 25v BrPm 348d vъzvraĉb VO 92a ἀπέστρεψας τὸν θυμόν σου conversus est furor tuus Is 12,1; vъzvrati že nogu tvoju ot puti zla BrVO 354b vzvrati Vat₅ 174c N₂ 192c ἀπόστρεψον δὲ σὸν πόδα ἀπὸ ὁδοῦ κακῆς averte pedem tuum a malo Pr 4,27;

refl.: odvratiti se; divert (from); — ἀποστρέφειν, ὑποστρέφειν; se avertere, converti: vъzvraĉ se ot vsêh’ bezakoni svoh’ … životom’ žiti v’çnet MVat₄ 34c ἀπέστρεψεν ἐκ πασῶν τῶν ἀσεβειῶν αὐτοῦ avertens se ab omnibus iniquitatibus suis Ez 18,28 ⟧ vrativ’ se Nov 36b; luče bo bê im’ ne razumêti puti rêsnoti neže razumêvši v’zvratiтити se [prim. v’zvratiti se] vъspet’ ot prêdanoe im s(ve)tie zap(o)v(ê)di BrVO 290b ὑποστρέψαι ἐκ τῆς παραδοθείσης αὐτοῖς ἁγίας ἐντολῆς converti ab eo … sancto mandato 2P 2,21; onь ne vzvratit se ot nečistoti svoee i ot puti svoego zalago BrVO 434d N₂ 251b μὴ ἀποστρέψῃ non fuerit conversus Ez 3,19 ⟧ ne vratit se Vb₁ 260d Pm 178b Vat₅ 232b; vzvratite se ubo ot puti vašihь nepriêzn’nihь BrVO 460b ἀποστρέψατε convertimini Zch 1,4 ⟧ obratite se Bar 289b Vat₅ 236d N₂ 260a.

Per commutationem cum vzrastiti: tu vzvraĉu rog’ d(a)v(i)du MVat₄ 246a Lab 248d PsFr 108c CKlim 133v vzraĉu MRoč 199c PsLob 85v ⟧ izvedu CPar 115v ἐξανατελῶ κέρας τῷ Δαυιδ producam cornu David Ps 131,17; vъzvraĉu na vi plьt’ MVat₄ 104c MRoč 89c ἀνάξω ἐφ’ ὑμᾶς σάρκας succrescere faciam super vos carnem Ez 37,6 ⟧ v’zrasti stvoru Nov 104a.