adv. et conj. et part.
1. adv. mensurae, nonnisi correlative єлмажє – толми koliko – toliko; the more – the more, as much – so much; — καθότι – τοσούτῳ; quanto – tanto: el’maže e mučahu tol’mi veĉe množahu se BrVO 183a καθότι δὲ αὐτοὺς ἐταπείνουν τοσούτῳ πλείους ἐγίνοντο quantoque opprimebant eos tanto magis multiplicabantur Ex 1,12;толми et вєлми – єлмажє toliko (više) – koliko (više); so much as; — tanto – quanto: i bo tolmi b(og)ь ot vsêh’ hv(a)liti se podobaet’ el’maže za vse êže emu ne dostoêše trpêti trьpê BrVO 21c velmi … elmaže FgVb 4a nam tanto Deus a hominibus dignius honorandus est quanto pro hominibus et indigna suscepit: – cf. єлма, коль, колми, колико.
2. conj. temp. dok; until; — ἐφ’ ὅσον; quamdiu: vam že gl(agol)ju êzikom’ elmaže esm’ ap(u)st(o)lь službu svoju slavlju BrVO 95d FgMih 1a ἐφ’ ὅσον μὲν οὖν εἰμι ἐγὼ ἐθνῶν ἀπόστολος τὴν διακονίαν μου δοξάζω quamdiu quidem sum apostolus gentium ministerium meum honorifico R 11,13.
3. conj. caus. jer, budući da, kad; because, as, since, when; — ἐπεί, ἐπειδή; quoniam: aĉe ubo bl(agoslo)viši d(u)hom’ naplnae mêsto rednika kako otrečetь am(e)nь po toi hvalê el’maže [ne] ne vêst’ čto gl(agol)eši BrVO 113a ἐπειδὴ τί λέγεις οὐκ οἶδεν quoniam quid dicas nescit 1C 14,16; elmaže bo č(lovê)kom’ semr’t’ i č(lovê)kom’ vskr’senie mr’tvimь BrVO 114b ἐπειδὴ γὰρ δι’ ἀνθρώπου θάνατος quoniam quidem per hominem mors 1C 15,21; smêreniem peĉi se megi neviduĉimi i blazneĉimi se el’maže i ta nemoĉiju obloženь estь BrVO 241a ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περίκειται ἀσθένειαν quoniam et ipse circumdatus est infirmitate Hb 5,2; elmaže ničesože ne možetь egda živь est’ zavečevei BrVO 245b ἐπεὶ μήποτε ἰσχύει ὅτε ζῇ ὁ διαθέμενος alioquin nondum valet dum vivit Hb 9,17; – cf. єрє, зачь, êko.
4. conj. hypoth. ako; if; — εἴπερ; si tamen: vi že nêste v’ plsti nь v d(u)sê elmaže d(u)hь b(o)ži živet’ vь vasь BrVO 87d εἴπερ πνεῦμα θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν si tamen spiritus Dei habitat in vobis R 8,9; elmaže š nim’ straždem’ to i sl(a)vim se š nim’ BrVO 88a εἴπερ συμπάσχομεν si tamen compatimur R 8,17.
5. conj. concess. premda; although; — quamquam: i t(a)ko vstanêše gorê na m(o)l(i)tve elmaže nemoĉiju usilenь bê činь svoi dobrê svrši BrVat₆ 180d.
6. part. interrog. zar ne; isn’t it; — ὅποι ἄν; nonne: o brate moi agapite čto mi govoriši g(ospod)i elmaže i židove ne reše našemu g(ospo)d(i)nu bog na obače reše lastac est CTk 88r ὅποι ἂν οἱ Ἰουδαῖοι οὐκ ἐκάλεσαν τὸν Θεὸν ἡμῶν κύριον; – cf. ащє, ако.